Wisła Kraków i sponsor Wieczystej Kraków jeszcze niedawno mogli połączyć siły, a weekend kolejny raz staną naprzeciw siebie. Wisła wciąż ufa danym, algorytmom i organicznemu wzrostowi. Wieczysta - emocjom oraz transferowej fantazji. To dwa kluby różne jak ogień i woda, co tylko dodaje fabuły temu starciu. Jeszcze kilka miesięcy temu wydawało się, że największe krakowskie wydarzenie tego lata rozegra się nie na murawie, lecz w gabinetach. Właściciel Wieczystej Wojciech Kwiecień był poważnie zainteresowany wejściem do Wisły. Nie była to wyłącznie kolejna odsłona plotki, która regularnie wracała przez lata. Jarosław Królewski sam przyznawał w maju, że Kwiecień jest "najbliżej Wisły Kraków w całej historii swojego myślenia o Wiśle".
Do transakcji jednak nie doszło. Kilka tygodni później Królewski poinformował, że strony przeanalizowały możliwe scenariusze, ale nie znalazły formuły satysfakcjonującej dla wszystkich. Kwiecień pozostał więc przy Wieczystej, z którą niedługo później awansował do Ekstraklasy. Królewski z kolei wciąż bez wsparcia potężnego sponsora dba o Wisłę, a dwa projekty, które przez moment mogły się spotkać, znów ruszyły w przeciwnych kierunkach. I trudno oprzeć się wrażeniu, że właśnie ta odmienność była jednym z powodów, dla których ostatecznie nie powstał wspólny projekt. Wynik nie jest najważniejszy - Wisła.
Tylko wynik się liczy - Wieczysta Dla Królewskiego pieniądze potencjalnego inwestora mogły być niezwykle cenne, ale jeszcze cenniejsza wydaje się możliwość zachowania kontroli nad przyjętą koncepcją. Wisła ma nie być klubem zarządzanym od impulsu do impulsu, od euforii po zwycięstwie do paniki po porażce. Ma podejmować decyzje na podstawie danych, modeli i długofalowej oceny procesów. Prezes Wisły ujął to niedawno w sposób skrajnie mocny: trener może stracić pracę po dziesięciu kolejnych zwycięstwach, a zachować ją po dziesięciu porażkach - w zależności od tego, które rozwiązanie będzie bardziej optymalne z perspektywy danych o grze zespołu.
To oczywiście przerysowanie, bo trudno sobie wyobrazić zwolnienie jakiegokolwiek trenera po serii 10 kolejnych wygranych, lecz bardzo obrazowo pozwala zrozumieć nastawienie samego Królewskiego - wynik pozostaje najważniejszą walutą w tabeli, ale nie musi być najważniejszą informacją przy ocenie wykonanej pracy. Można przecież wygrywać, korzystając z serii szczęśliwych zbiegów okoliczności i grając futbol, który za moment przestanie przynosić punkty. Można też przegrywać mimo tworzenia sytuacji, kontrolowania spotkań i realizowania założeń, które w dłuższym okresie powinny się obronić. Tabela mówi prawdę o zdobytych punktach, ale nie zawsze mówi całą prawdę o jakości procesu, który do nich doprowadził.
Wisła próbuje zbudować organizację odporną na chwilowy nastrój właściciela. Rozbudowuje struktury, inwestuje w skauting i analitykę, chce zwiększać własne przychody, rozwijać zawodników i z czasem coraz mniej zależeć od tego, czy jeden człowiek zdecyduje się dołożyć do budżetu kolejne miliony. Nawet ruchy transferowe pokazują określony kierunek. Według danych Transfermarkt średnia wieku piłkarzy sprowadzonych tego lata do pierwszej drużyny wynosi 22,1 roku. Wieczysta rośnie skokami Wieczysta reprezentuje niemal odwrotny model. Jej rozwój jest skokowy, finansowany przez Wojciecha Kwietnia i napędzany kolejnymi bogatymi oknami transferowymi.
Klub nie czeka, aż zawodnik rozwinie się na klubowych obiektach, zwiększy swoją wartość i pozwoli wykonać następny krok. Kupuje gotową jakość, często piłkarzy starszych, z nazwiskami i przeszłością w silniejszych klubach. Średnia wieku letnich nabytków beniaminka wynosi 26,6 roku, czyli o ponad cztery lata więcej niż w Wiśle. Jedno z praw Murphy'ego głosi, że jeśli coś jest głupie, ale działa, to wcale nie jest głupie. Droga przyjęta przez Wieczystą zaprowadziła klub od lokalnych rozgrywek aż do Ekstraklasy. Wielokrotnie słyszeliśmy, że starsze gwiazdy w końcu zderzą się z sufitem: w trzeciej lidze, później w drugiej, a następnie na zapleczu elity. Za każdym razem Wieczysta ostatecznie ten sufit przebijała.
Udowadnia, że pieniądze wydawane szybko nie muszą być pieniędzmi wydawanymi bez sensu. Jeśli "sens" zdefiniujemy oczywiście sukcesem na tu i teraz - nie zaś perspektywiczną budową pod przyszłość. Bo właśnie - w perspektywie pięciu lat pytanie nie brzmi już tylko: kto lepiej przeprowadził ostatnie okno? Brzmi: który z tych modeli jest w stanie funkcjonować bez stałego dopływu kapitału od jednej osoby? Wisła wyraźnie zmierza w kierunku uniezależniania się od właściciela. Ma potężną społeczność, stadion wypełniany przez dziesiątki tysięcy ludzi, rosnące przychody i markę, która zarabia nawet poza Ekstraklasą. Wieczysta jest dziś oparta przede wszystkim na pieniądzach Kwietnia. To jedna nitka, która utrzymuje cały projekt na obecnej wysokości.
Dopóki pozostaje napięta, klub może wspinać się jeszcze wyżej. Gdyby jednak została przecięta, upadek z takiej wysokości skończy się roztrzaskaniem całej konstrukcji. Historia polskiego futbolu zna już kluby uzależnione od jednego mecenasa. Zna też odpowiedź na pytanie, co działo się z nimi, gdy właściciel tracił zainteresowanie, zmieniał biznesowe priorytety albo po prostu uznawał, że wydał już wystarczająco dużo. Wieczysta na razie nie musi się tym martwić. Nie może jednak udawać, że takie ryzyko nie istnieje. Ogień i woda, ale bramki po obu stronach Na dziś nie sposób uczciwie rozstrzygnąć, który klub jest mocniejszy. Sobotni wynik może pójść w każdą stronę, a pojedyncze derby tym bardziej nie wystawią ostatecznej oceny dwóm strategiom.
Nawet zwycięstwo Wieczystej nie dowiedzie, że emocje i pieniądze są lepsze od algorytmów. Wygrana Wisły nie stanie się z kolei potwierdzeniem nieomylności danych. Takie porównanie nabiera sensu dopiero w perspektywie kilku lat. Sam mecz zapowiada się jednak wyjątkowo atrakcyjnie. Wisła rozegrała dotąd pięć spotkań ligowych i w każdym zarówno strzelała, jak i traciła bramkę. Jej bilans to 10:10. Wieczysta ma za sobą cztery mecze, bo jej spotkanie z GKS-em Katowice zostało przełożone. Również za każdym razem trafiała do siatki i pozwalała zrobić to przeciwnikowi, uzyskując łączny bilans 8:10. Dziewięć meczów tych drużyn przyniosło zatem 38 goli, średnio ponad cztery na spotkanie.
Wisłę i Wieczystą dzieli niemal wszystko, ale akurat w jednym punkcie są zgodne: obie wierzą w ofensywną piłkę i obie na razie płacą za nią problemami we własnym polu karnym. Poprzednie dwa starcia zakończyły się remisami 1:1. Tym razem taki wynik pasowałby do statystycznego schematu, lecz nie do charakteru początku sezonu. Wszystko wskazuje na mecz otwarty, pełen sytuacji i błędów, w którym żadna ze stron nie będzie chciała zadowolić się przetrwaniem. Przy Reymonta spotkają się więc nie tylko dwie krakowskie drużyny. Zderzą się dwa sposoby myślenia o futbolu: cierpliwość z pośpiechem, proces z impulsem, organiczny rozwój z finansowym przyspieszeniem. Po dziewięćdziesięciu minutach poznamy lepszy zespół tego dnia.
Na odpowiedź, który klub wybrał lepszą drogę, trzeba będzie poczekać znacznie dłużej.
