W poniedziałek (28 września) Donald Tusk opublikował w mediach społecznościowych nagranie, w którym przekazał nowe informacje na temat postępów w śledztwach dotyczących spraw z czasów rządów Zjednoczonej Prawicy. Film rozpoczął od zacytowania wierszu Juliana Tuwima. - Najpierw - powoli - jak żółw - ociężale. Ruszyła - maszyna - po szynach - ospale. Szarpnęła wagony i ciągnie z mozołem. I kręci się, kręci się koło za kołem - mówił. - Tak, tak wiem. Już wam kiedyś czytałem Tuwima, ale tak jest właśnie z rozliczeniami. Pewnie wydaje wam się, że idzie za wolno. Tak, tak wiem, to wszystko. Ale zobaczcie na liczby: 314 spraw w toku, w 152 dwóch sprawach postawiono zarzuty 678 podejrzanym.
Łącznie 1598 zarzutów i zabezpieczono majątek o wartości ponad 484 mln zł. Mówiłem wam, że będzie drugie danie? i deser? Nie tylko żurek - zakończył. Sondaż: Polacy rozczarowani tempem rozliczania rządów PiS W lipcu pracownia SW Research na zlecenie "Rzeczpospolitej" przeprowadziła sondaż, w którym zapytała Polaków o rozliczenia. 53,3 proc. ankietowanych stwierdziło, że rząd Donalda Tuska nie spełnia ich oczekiwań w tej kwestii. Przeciwnego zdania było 14,6 proc. badanych. 12,9 proc. nie miało zdania w tej sprawie, a pozostałe 19,2 proc. nie oczekiwało od obecnej władzy podjęcia działań w tym zakresie.
Kwestia rozliczeń spraw z czasów rządów Zjednoczonej Prawicy została wpisana w umowę koalicyjną podpisaną przez Koalicję Obywatelską, PSL, Polskę 2050 i Nową Lewicę po wygranych wyborach w październiku 2023 roku. Tej sprawie poświęcono osobny rozdział. "Bezprawie, którego wszyscy byliśmy świadkami w trakcie rządów naszych poprzedników, musi zostać nazwane i rozliczone. Bez rozliczania patologii i przestępstw poprzedniej władzy nie ma i nie będzie sprawiedliwej i praworządnej Polski. Konstytucyjna zasada, że wszelkie działania władz publicznych muszą się mieścić w granicach prawa i znajdować w nim oparcie będzie fundamentem zarówno procesu rozliczeń, jak i działań rządu utworzonego przez koalicję" - czytamy we wstępie.
Sygnatariusze umowy obiecywali m.in. pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej osób "odpowiedzialnych za usiłowanie bezprawnej zmiany ustroju państwa, za naruszanie Konstytucji i ustaw oraz łamanie praworządności, za upartyjnienie instytucji publicznych, za sprzeniewierzanie środków publicznych i za ich bezprawne, niecelowe i niegospodarne wydatkowanie". Zapowiadano wówczas także powołanie specjalnych komisji śledczych. Ostatecznie powstały takie trzy, które zajmowały się tematami: oprogramowania Pegasus, wyborów kopertowych i afery wizowej.
